راهنمای کامل انواع بلوکهای سیمانی
راهنمای کامل انواع بلوکهای سیمانی دارای تاییدیه، تفاوت تاییدیه و استاندارد ملی، و بررسی تخصصی بلوک سفالی تیغه ۸ و ۱۵
۱. مقدمه: چرا انتخاب بلوک درست اهمیت دارد؟
در هر پروژه ساختمانی، مصالح دیوار مستقیماً بر سه عامل کلیدی تأثیر میگذارند: ایمنی سازه، هزینه اجرا و تأیید ناظر. اشتباه در انتخاب نوع بلوک میتواند به رد مصالح در کارگاه، خسارت مالی و مشکل در اخذ پایانکار منجر شود.
یکی از رایجترین سردرگمیها در میان خریداران و حتی برخی مجریان این است: تفاوت بلوک دارای «تاییدیه» با بلوکی که «استاندارد ملی» روی آن درج شده چیست؟ آیا این دو یکی هستند یا فرق دارند؟
این مقاله با استناد به استانداردهای ملی ایران (ISIRI 70-1، ISIRI 7782، ISIRI 7121) پاسخ دقیق این پرسشها را میدهد و مشخصات فنی واقعی انواع پرکاربرد بلوک را ارائه میکند.
۲. پاسخ سریع (مخصوص Featured Snippet)
|
|
تفاوت تاییدیه و استاندارد ملی
|
|
۳. بلوک سیمانی چیست؟
بلوک سیمانی (یا بلوک بتنی) واحد بنایی پیشساختهای است که از ترکیب سیمان پرتلند، سنگدانه و آب ساخته میشود. این بلوکها در قالبهای استاندارد پرس و متراکم شده و پس از عملآوری به کار میروند.
انواع اصلی بلوک سیمانی در بازار ایران
- بلوک سیمانی توخالی باربر: مقاومت فشاری ۱۲۰–۱۴۰ کگ/سانتیمتر²، مناسب دیوارهای باربر
- بلوک سیمانی توخالی غیرباربر: مقاومت فشاری حداقل ۳۵–۶۰ کگ/سانتیمتر²، برای تیغهچینی
- بلوک سیمانی سبک (پوکهای / لیکا): چگالی ۱۲۰۰–۱۷۰۰ کگ/م³، عایق حرارتی بهتر
- بلوک سیمانی سنگین ماسهای: چگالی بیش از ۲۰۰۰ کگ/م³، معمولاً برای محوطهسازی
مزایا
- مقاومت فشاری بالا در نوع باربر
- دوام خوب در برابر رطوبت و شرایط محیطی
- سهولت در تأمین و اجرا
- قابلیت استفاده در دیوارهای باربر و غیرباربر
محدودیتها
- وزن بیشتر نسبت به بلوک سفالی (افزایش بار مرده سازه)
- ضریب هدایت حرارتی بالاتر در نوع سنگین (عایق ضعیفتر)
- نیاز به کنترل دقیق کیفیت اختلاط و عملآوری
۴. بلوک سیمانی دارای تاییدیه یعنی چه؟
بلوک سیمانی دارای تاییدیه محصولی است که کارخانه سازنده آن، فرآیند تولید و نمونههای محصول را تحت آزمونهای رسمی قرار داده و گواهی انطباق از یکی از نهادهای معتبر زیر دریافت کرده است:
- سازمان ملی استاندارد ایران (INSO / سابقاً ISIRI)
- مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی (گواهینامه فنی)
آزمونهایی که محصول باید بگذراند
- مقاومت فشاری: طبق ISIRI 70-1 برای نوع باربر ۱۲۰–۱۴۰ کگ/سانتیمتر²
- جذب آب: حداکثر ۲۰۸ کیلوگرم بر متر مکعب در نوع باربر
- ابعاد و تلرانس: کنترل انحراف از اندازه اسمی
- ضخامت جداره: حداقل ۴ سانتیمتر
- حجم فضای خالی: حداکثر ۵۰٪ از حجم کل بلوک
اهمیت تاییدیه برای ناظر مهندسی
ناظرین مهندسی معماری و عمران موظفاند پیش از ورود مصالح به کارگاه، مدارک تاییدیه را بررسی و در گزارش نظارت ثبت کنند. استفاده از بلوک بدون تاییدیه معتبر میتواند موجب موارد زیر شود:
- رد مصالح و هزینه بازگشت محموله
- توقف پروژه تا تأمین مصالح استاندارد
- مشکل در دریافت پایانکار
- مسئولیت قانونی ناظر در صورت بروز حادثه
۵. تفاوت تاییدیه و استاندارد ملی
|
|
توضیح کامل
استاندارد ملی (مثلاً ISIRI 70-1 برای بلوکهای بتنی باربر، یا ISIRI 7782 برای بلوکهای سبک) یک سند تکنیکال است که توسط سازمان ملی استاندارد ایران تدوین شده. این سند مشخص میکند که یک بلوک سیمانی چه مقاومت فشاری، چه جذب آب، چه ابعاد و چه ضخامت جدارهای باید داشته باشد.
تاییدیه (یا گواهینامه انطباق) گواهی رسمی است که نشان میدهد یک کارخانه خاص، آزمونهای الزامی را با موفقیت گذرانده. این تاییدیه دورهای است و باید تمدید شود. بنابراین:
- یک محصول میتواند نشان استاندارد روی خود داشته باشد اما فاقد تاییدیه معتبر جاری باشد
- یک محصول تاییدیهدار، الزامات استاندارد ملی را بهطور رسمی گذرانده است
- برای تأیید ناظر، تاییدیه معتبر جاری لازم است، نه صرفاً نشان استاندارد
مثال ساده
استاندارد ملی مثل آییننامه رانندگی است که قوانین را تعریف میکند. تاییدیه مثل گواهینامه راننده است که نشان میدهد فرد مشخصی آن قوانین را آزموده. داشتن نسخهای از کتاب آییننامه (نشان استاندارد روی محصول) با داشتن گواهینامه (تاییدیه رسمی کارخانه) یکی نیست.
جدول مقایسهای: استاندارد ملی در برابر تاییدیه
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
۶. بلوک سفالی تیغه ۸
بلوک سفالی تیغه ۸ یا آجر سفالی تیغهای ۸ سانتیمتری، یکی از پرمصرفترین مصالح برای جداسازی فضاهای داخلی در ساختمانهای مسکونی ایران است. این بلوک از پخت خاک رس در کوره در دمای حدود ۹۰۰ درجه سانتیگراد تولید میشود.
|
|
مشخصات فنی دقیق (بر اساس دادههای بازار ایران)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
محل استفاده
- دیوارهای جداکننده داخلی غیرباربر (تقسیم اتاقها)
- سرویسهای بهداشتی و راهروهای داخلی
- دیوار اطراف چاه آسانسور و پلکان (با ضخامتهای مشخص)
- فضاهایی که نیاز به سرعت اجرا و وزن پایین دارند
مزایا
- سبکترین نوع تیغه رایج در بازار (~۲ کیلوگرم): کاهش چشمگیر بار مرده سازه
- سرعت اجرای بالا
- قیمت پایین
محدودیتهای مهم
- فاقد توانایی تحمل بار محوری: هرگز در دیوار باربر استفاده نشود
- عایق صوتی ضعیف: برای دیوارهای بین واحد مناسب نیست
- شکنندگی نسبی در حملونقل: کنترل درصد شکست در تحویل
نکات اجرایی برای ناظر معماری
- کنترل رنگ یکنواخت بلوک (بیرنگ یا متنوع بودن نشانه درجه ۲ است)
- کنترل عدم وجود ترک، شوره و آهک روی سطح
- ضخامت ملاط: ۱۰ تا ۱۲ میلیمتر
- رعایت پیوند افقی و قائم (هر ردیف نیم بلوک جابجا)
- عدم استفاده در دیوار باربر یا نیمهباربر
- پرسیدن تاییدیه کارخانه پیش از تحویل
۷. بلوک سفالی تیغه ۱۵
توجه مهم: در استانداردهای ملی ایران (ISIRI 7121)، ضخامتهای رسمی بلوک سفالی تیغهای شامل ۵.۵، ۷، ۱۰، ۱۵ و ۲۰ سانتیمتر میشود. آنچه در بازار با نام «تیغه ۱۳» شناخته میشود، در واقع معادل بازاری تیغه ۱۵ بوده و ابعاد واقعی آن حدود ۱۳.۵ سانتیمتر است — نه ۱۳ سانتیمتر اسمی.
|
|
مشخصات فنی دقیق
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
تفاوت با تیغه ۸
- ضخامت ۱.۷ برابر بیشتر: بهبود محسوس عایق حرارتی و صوتی
- وزن بیشتر (~۲.۵ در مقابل ~۲ کیلوگرم) اما هنوز بسیار سبک
- مناسب برای دیوارهای حساستر (بین واحد، دیوار پیرامونی)
- قیمت کمی بالاتر
کاربردها
- دیوارهای جداکننده بین دو واحد مسکونی
- دیوارهای خارجی غیرباربر (نمای سبک)
- فضاهای نیازمند کنترل صدا (اتاق مدیریت، سالن جلسه، استودیو کوچک)
- آبوهوای سرد: کاهش اتلاف حرارت نسبت به تیغه ۸
- نسخه فومدار: برای عایقکاری پیشرفتهتر دیوارهای پیرامونی
محدودیتها
- هنوز غیرباربر است: نباید در دیوارهای سازهای استفاده شود
- وزن بیشتر از تیغه ۸ (اگرچه هنوز بسیار سبکتر از بلوک سیمانی)
- نیاز به فضای بیشتر در پلان (۷ سانتیمتر اضافه نسبت به تیغه ۸)
نکات اجرایی
- در دیوارهای بین واحدها، استفاده از دوجداره با هوای بین آنها کارایی صوتی را به شکل چشمگیری افزایش میدهد
- رعایت درزهای انبساطی در دیوارهای بلند یا طولانی
- در صورت استفاده از نوع فومدار، کنترل سالم بودن فوم پیش از اجرا
۸. مقایسه علمی بلوکهای سیمانی و سفالی
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
۹. جدول چکیده مخصوص ناظرین مهندس معماری
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
۱۰. راهنمای انتخاب برای خریدار
چه زمانی بلوک سیمانی باربر انتخاب درستتر است؟
- دیوارهای باربر یا نیمهباربر
- زیرزمین و فضاهای با رطوبت بالا
- دیوار محوطه، پی، کانالهای تأسیساتی
- پروژههایی که نیاز به مقاومت فشاری بالا دارند
چه زمانی بلوک سیمانی سبک انتخاب درستتر است؟
- تیغهچینی داخلی و پیرامونی در ساختمانهای چندطبقه
- پروژههایی با نیاز به سبکسازی سازه
- جایی که عایق صوتی (تا ۵۶ دسیبل) و حرارتی اهمیت دارد
چه زمانی سفالی تیغه ۸ انتخاب درستتر است؟
- جداسازی اتاقهای داخلی در واحد مسکونی
- پروژههایی با محدودیت بودجه و نیاز به سرعت اجرا
- فضاهایی که عایق صوتی اهمیت کمتری دارد
چه زمانی سفالی تیغه ۱۵ انتخاب درستتر است؟
- دیوارهای جداکننده بین دو واحد مسکونی (الزامی برای رعایت مبحث ۱۸ مقررات ملی ساختمان)
- دیوارهای خارجی غیرباربر در مناطق سرد
- فضاهای حساس به صدا
اشتباهات رایج در خرید مصالح
- خرید بر اساس پایینترین قیمت بدون بررسی تاییدیه
- اشتباه گرفتن «نشان استاندارد روی بلوک» با «تاییدیه معتبر جاری کارخانه»
- استفاده از تیغه ۸ در دیوارهای بین واحد (نقض مبحث ۱۸)
- نپرسیدن ابعاد واقعی از فروشنده (ابعاد اسمی با واقعی تفاوت دارد)
- خرید بدون دریافت فاکتور رسمی و مدارک کارخانه
۱۱. خرید مطمئن از تأمینکننده معتبر
انتخاب صحیح بلوک نیمی از معادله است. نیم دیگر، اطمینان از صحت مدارک تاییدیه و کیفیت واقعی محصول دریافتی است. خرید از تأمینکنندگانی که مدارک رسمی شفاف ارائه میدهند، ریسک پروژه را به شکل چشمگیری کاهش میدهد.
نظام مهندسی یار با هدف تأمین مصالح ساختمانی استاندارد و دارای تاییدیه، انواع بلوکهای سیمانی و سفالی را با مشخصات فنی شفاف ارائه میدهد. ناظرین مهندسی و مجریان پروژه میتوانند:
- مشخصات فنی دقیق هر محصول را پیش از خرید بررسی کنند
- مدارک تاییدیه و گواهینامههای انطباق را مشاهده و دریافت کنند
- مشاوره فنی رایگان پیش از انتخاب دریافت کنند
👈 همین حالا محصولات بلوکهای ساختمانی نظام مهندسی یار را مشاهده کنید و با اطمینان انتخاب کنید
۱۲. نتیجهگیری
جمعبندی آموزشی
بلوک سفالی تیغه ۸ با وزن واقعی حدود ۲ کیلوگرم و ابعاد ۸×۱۸×۱۹ سانتیمتر، سبکترین و ارزانترین گزینه برای جداسازی داخلی است. تیغه ۱۵ با وزن ۲.۵ تا ۲.۸ کیلوگرم، گزینه منطقیتر برای دیوارهای بین واحد و پیرامونی است. بلوک سیمانی باربر با مقاومت فشاری ۱۲۰ تا ۱۴۰ کگ/سانتیمتر² برای دیوارهای سازهای تنها انتخاب استاندارد است.
جمعبندی فنی
استاندارد ملی (ISIRI) الزامات را تعریف میکند. تاییدیه ثابت میکند که یک کارخانه خاص آن الزامات را برآورده کرده. این دو مفهوم مکمل یکدیگرند اما یکی نیستند. ناظر مهندسی باید هر دو را بررسی کند.
جمعبندی خرید
پیش از هر خریدی: تاییدیه معتبر را درخواست کنید، ابعاد واقعی را (نه اسمی) تأیید کنید، فاکتور رسمی دریافت کنید و از تأمینکنندهای خرید کنید که در صورت نیاز ناظر، مدارک فنی ارائه میدهد.
فهرست کلمات کلیدی
کلمات کلیدی اصلی
- بلوک سیمانی دارای تاییدیه
- تفاوت تاییدیه و استاندارد ملی
- بلوک سفالی تیغه ۸
- بلوک سفالی تیغه ۱۵
- خرید مصالح ساختمانی
- بلوک ساختمانی استاندارد
- نظام مهندسی یار
کلمات کلیدی LSI
- ISIRI 70-1 بلوک بتنی
- ISIRI 7782 بلوک سبک سیمانی
- ISIRI 7121 آجر رسی سبک
- مقاومت فشاری بلوک سیمانی
- وزن بلوک سفالی
- ابعاد واقعی بلوک سفالی
- گواهینامه فنی مرکز تحقیقات ساختمان
- مبحث ۱۸ مقررات ملی ساختمان عایق صوتی
- تیغهچینی غیرباربر
- بلوک سیمانی پوکهای
- انواع بلوک دیواری
- کنترل کیفیت مصالح ساختمانی
- ناظر معماری مصالح
- پایانکار ساختمان
- بلوک سفالی درجه یک